سوء استفاده روانی چیست؟ چگونه در مقابل آن از خود محافظت کنیم؟

وقتی مردم سوء استفاده را می شنوند، اغلب سوء استفاده جنسی به ذهنشان می رسد چون قابل دیدن است. اغلب به کبودی ها، تصادفات، رفتن به اورژانس اندیشیدن می شود. اما چندین نوع سوء استفاده وجو دارد که فرد می تواند از آنها رنج ببرد بدون آنکه حتی از آنها آگاهی داشته باشد. سوء استفاده روانی یا عاطفی نوعی سوء استفاده است که در آن شخصی، فرد دیگری را در معرض رفتارهایی قرار می دهد که باعث آسیب روانی می شود. سوء استفاده عاطفی می تواند آسیبی ایجاد کند که طرز فکر، احساس و رفتار شما را تغییر دهد و منجر به اضطراب، افسردگی یا حتی اختلال استرس پس از آسیب (PTSD) شود. وقتی کسی شما را مورد سوء استفاده روانی قرار می هد می تواند به شکلهای مختلف باشد. جدا از گفته های سوء استفاده گر، فرد نیز ممکن است خود را متقاعد کند که سزاوار این رفتار است یا چنین  امری اتفاق نیفتاده است.

چند نمونه از سوء استفاده های روانی

سوء استفاده گر روانی کسی است که به دلیل ناامنی و احساس نادرست از قدرت، سعی در کنترل  شریک زندگی خود دارد. به عنوان مثال فردی که احساس ناامنی دارد و می ترسد شریک زندگی اش او را ترک کند, همسر خود را تحقیر می کند. با وجود تحقیر مداوم شریک زندگی اش، او را متقاعد می کند که اگر از وی جدا شود هیج فرد بهتر از او را پیدا نخواهد کرد چون لیاقت بهتری را ندارد و با ایجاد این نگرش فرد به رابطه خود ادامه خواهد داد.

سوء استفاده روانی چیست؟ چگونه در مقابل آن از خود محافظت کنیم؟ - آنسایکو

یکی دیگر از سناریوها، موقعی است که فرد می خواهد شریک زندگی اش به سبک و نگاه خاص او به دنیا نگاه کند. او سعی می کند همه چیز را در مورد شریک زندگی اش کنترل کند: لباس، مدل مو، فعالیت ها، دوستان و حتی شغل را. در این نوع،  سوء استفاده کننده از روش انتقاد برای شکل دادن رفتار شریک زندگی اش استفاده می کند.

موقعیت های بسیاری وجود دارد که ممکن است این رفتارها در آن اتفاق بیفتد. هدف هر دو نوع سوء استفاده چه جسمی چه روانی، کنترل است. به این معنی که ممکن است از این رفتار برای اعمال و به دست آوردن قدرت بیشتر در یک رابطه سوء استفاده شود. همچنین ممکن است یک فرد متجاوز روانی با محدود کردن روابطی که شخص با دیگران دارد وی را کنترل کند تا قربانی، احساس درماندگی و انزوا کند.

علائم سوء استفاده روانی چیست؟

علائم بسیاری از سوء استفاده روانی و ترکیب آن علائم وجود دارد. در زیر علائمی وجود دارد که نشان می دهد چیز ناسالمی در روابط شما اتفاق می افتد که باید مورد توجه قرار گیرد. 

١- انتقاد و دستکاری مداوم: سوء استفاده گر از انتقاد استفاده می کند تا احساس بدی به خود داشته باشید، خواه این انتقاد حقیقت داشته باشد یا بی مورد باشد. سوء استفاده کننده در حیطه ناامنی های فرد مقابل شروع به بازی می کند، زیرا با این بازی، سوء استفاده کننده سریع تر کنترل را به دست می گیرد. با انتقاد مدام شما به باوری می رسید که قبل از آن هرگز به آنها در مورد خود معتقد نبودید. اگر سعی در کاهش وزن دارید، ممکن است او شما را چاق بنامد. اگر نتوانسته اید شغلی پیدا کنید، ممکن است شما را تنبل بنامد. این موارد، بازی با ناامنی های فعلی فرد است و باعث می شود که سوء استفاده گر راحتتر درباره همه چیز انتقاد کند و این حس را بدهد  که فرد به او مدیون است.

٢- شرمنده کردن فرد نسبت به رفتار خود: سوء استفاده گر تلاش می کند نسبت به آنچه طرف مقابلش می گوید یا انجام می دهد احساس شرمندگی ایجاد کند، تا شریک زندکی  برای رهایی از حس شرمندگی دقیقا همان چیزی که او می خواهد یا می گوید انجام دهد.

٣- سرزنش احساسات مثبت به طرف مقابل: سوء استفاده گر، مسئولیت احساسات و زندگی خود را بر عهده نمی گیرد. اگر او نتوانسته است در کار خود پیشرفت کند، تقصیر شماست. اگر او ناراضی است به این دلیل است که شما نرمال نیستید. اگر او به شما فریاد می زند، به این دلیل است که شما او را به انجام این کار مجبور کرده اید. او مسئولیت خود را در آنچه اتفاق می افتد نمی پذیرند و شما را باعث و بانی می بیند.

۴- سوء استفاده کلامی و نامگذاری: او حتی اگر به شوخی شده شما را با نامهایی صدا می کند و مدعی می شوند که فقط شوخی است. اما این شوخی ها در زمینه هایی به کار برده می شود که منبع ناامنی برای شماست. ممکن است این اصطلاحات را به کار گیرد تا شما مطمئن شوید او و شما کجا ایستاده اید و چقدر به او مدیون هستید که با وجود بدی های شما هنوز کنارتان است.

۵- تنبیه  یا تهدید قربانی: ممکن است یک متجاوز یا سوء استفاده گر روانی  تهدید کند که شما را ترک خواهد کرد تا جایی که شما را به جایی برساند که احساس کنید نمی توانید بدون او باشید. او ممکن است به مجازاتهایی متوسل شود که معمولا در مورد کودکان اعمال می شود، مانند اجازه بیرون رفتن ندادن و یا با دوستان  تلفنی صحبت کردن.

۶- امتناع از صحبت درباره مشکلات: اگر می خواهید در مورد مشکلات خود صحبت کنید، متجاوز ممکن است صحبت شما را قطع کند. او مانع صحبت شما می شود چون به خوبی میداند که شما مقصر نیستید اما میخواهد این حس را داشته باشید که مقصر شمائید.

۷- امتناع از محبت و توجه: همه در یک رابطه به عشق و محبت احتیاج دارند حتی اگر آن فقط روی یک نیمکت نشستن و دست یکدیگر را گرفتن باشد. سوء استفاده گر، رفتار خوب خود را پاداشی می داند که به خاطر رفتار بد شما کنار گذاشته است. محبت، حس دوست داشتنی بودن و امنیت را می دهد. او با این کار شما را وادار می کند برای به دست آوردن آن هر کاری بکنید. برای متجاوز،  محبت نوعی از دستکاری و وسیله کنترل قربانی است.

۸- جدا کردن شما از عزیزانتان: سو استفاده کننده این حس را در شما ایجاد می کند که هیچ کس شما را نمی فهمد و یا به شما اهمیت نمی دهد. او سعی می کند روابط شما با دوستان و خانواده تان را قطع کند و ادعا می کند ” آنها برای شما خوب نیستند”. هر چقدر منزوی تر باشید احتمال ترک او نیز کمتر است.

سوء استفاده روانی چیست؟ چگونه در مقابل آن از خود محافظت کنیم؟ - آنسایکو

برای محافظت از خود چه باید کرد؟

شما مجبور نیستید از این سوء استفاده های عاطفی رنج ببرید. شما ممکن است ترس داشته باشید که اگر در مورد سوء استفاده های روانی به دوستان یا خانواده خود چیزی بگویید، آنها یا حرف شما را باور نکنند یا طرف سوء استفاده کننده را بگیرند. اینگونه ترسها، ترسهای متداولی هستند که مانع از کمک گرفتن می شوند. شما می توانید با دوست یا خانواده صحبت کنید و بگوئید که احساس امنیت نمی کنید، اگر به آنها نمی توانید بگویید می توانید از متخصص کمک بگیرید.

اگر فکر می کنید در یک رابطه ناهنجار عاطفی قرار دارید، سریعاً درخواست کمک حرفه ای کنید. صحبت با یک مشاور ممکن است به شما کمک کند تا درک کنید رابطه ای که در آن هستید سالم است یا خیر. این احتمال وجود دارد که رابطه شما سالم نباشد، اما سوء استفاده ای هم نباشد. همچنین این احتمال وجود دارد که رابطه شما دارای تمام علائم ذکر شده در بالا نباشد اما مورد سوء استفاده باشید.

به یاد داشته باشید که شما چه کسی هستید. فعالیتهایی انجام دهید که باعث احساس خوب در شما می شوند. اطمینان حاصل کنید که تا حد ممکن از خود مراقبت می کنید. شما ممکن است در شرایطی قرار دارید که به خوبی با شما رفتار نمی شود و بهترین کاری که می توانید انجام دهید این است که با صرف وقت برای انجام کارهای خوب برای خود، مرزهای خود را تقویت کنید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

آخرین مطالب

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email